Logo

قنات

ظاهرا قنات در پی کمبود اب های سطحی در اثر تغییرات اقلیمی ودر هزاره نخست پیش از میلاد به وجود امده است واکنش اولیه به نبود اب در سطح زمین حفر نهر بوده که نشانه های آن در شمال وجنوب و منتهی الیه گسل بم یافت شده است . با کاهش میزان اب های سطح اراضی ، در ستبر نهر ها چاههایی حفر شده تا به سفره های اب های زیر زمینی دسترسی پیدا شود در نهایت دریافتند که اگر گودالهایی در فواصل معین حدود ۱۰ تا ۲۰ متری از منبع اصلی آب ( یعنی مادر چاه ) به سمت هدف یعنی مکانی که نیازمند اب بود حفر و بین این گودالها در قسمت پی تونل زده شود دیگر نیازی به کشیدن آب از چاه نیست آب پاکیزه می ماند و میزان تبخیر آب نیز کاهش قابل ملاحظه ای میابد مسیررشته قناتها را می توان از روی تپه ها تشخیص داد که گرداگرد گودالها را گرفته اتد و از ویزگیهای خاص منظر بم هستند در منطقه بم دست کم هشت قنات تاریخی وجود داشتنه که منابع ارزشمند آبرسانی رابرای بم تامین و تولید و محصولاتی چون برنج کافی برای مصرف و نیز ارزش مازاد آن را به مناطق اطراف امکان پذیرمی ساخته است سیستم کشت آبی ، تولید محصولاتی چون پنبه و پرورش درخت توت را برای تامین ابریشم مورد نیاز را ابریشم کاران معروف بم فراهم می آورد .

 اب قنات برای مصارف خانگی نیز در دسترس بود برای دسترسی عامه به آب ، آب انبار یا پایاب هایی ساخته شده بود که نمونه ای از آن در حفاری های پس از زلزله برای یافتن پی های بازار نو ،کشف شد و در ساختمانهای جدید از آن به عنوان یک اثر تاریخی مهم حفاظت خواهد شد اعتقاد بر آن است که قدمت برخی از کهن ترین قناتهای منطقه بم دست کم به دوره هخامنشی یا ساسانی می رسد این قناتها که آبهای سرازیر شده از کوههای دور دست در فاصله ۵۰- ۶۰ کیلومتری را هدایت می کردند سرانجام در گسل ها ذخیره می شدند با نقشه برداری اخیر از منظر بم قناتهای شناسایی شده پیشین به خصوص قناتهای غرب بم در منطقه باغچمک شناسایی شد سرچشمه این قناتها ( مادر چاه ) در حریم پیرامون کنونی میراث جهانی قرار دارد و تا داخل حریم مرکزی آن نیز امتداد می یابد . مرزهای تجدید نظر شده حریم پیرامونی میراث جهانی ، قناتهای منطقه باغچمک واقع در ارگ بم رانیز در برمی گیرد عکسهای هوایی گواه این واقعیت است که شمار قناتهای این منطقه احتمالا بسیار بیشتر از قناتهای گسل بم است پیش از وقوع زمین لرزه ۸ سیستم قنات آب مورد نیاز بم را تامین می کرد ولی امروزه تنها شرایط ۴ قنات برای تداوم آبدهی نخلستانهای گسترده و باغات کشاورزی بم مساعد است سیستم قناتها با همان ویزگی زمین شناختی گسل بم را قادر می سازد تا نقش خود را به عنوان یک سد نگهدارنده منابع آبرسانی ایفاکند تسهیل می شوند .

 قنات باغچمک و قنات پایکم و قنات دو قلوی اکبر آباد و قاسم آباد بروات از مهمترین قناتهای این منطقه میباشند....که در مورخه 95/4/25 قنات اکبر آباد و قاسم آباد در فهرست میراث جهانی قرار گرفت