Logo

ارگ بم

واژه ارگ عبارت است “از قلعه کوچکی در قلعه بزرگ” .
ارگ بم بر فراز و در دامنه صخره ای که حدود ۶۰ متر از اراضی اطراف بلند تر است قرار گرفته و از چهار حصار تودرتو و دو بخش متمایز حکومتی و عامه نشین تشکیل شده است .
بخش حکومتی بر بالای صخره و بخش عامه نشین در حاشیه دامنه های جنوبی و غربی صخره شکل گرفته است این قلعه با حدود۲۰۰۰۰۰ متر مربع مساحت از بزرگترین مجموعه های خشتی جهان و از مهمترین جاذبه های تاریخی کشور می باشد.
بخش عامه نشین که قسمت اعظم ارگ را تشکیل می دهد محل زندگی و کسب و کار مردم بوده و باروی اصلی ارگ آن را در بر می گیرد .ارتفاع ایین حصار بین ۴ تا ۱۳ متر و عرض آن در قسمت مرد گرد حدود ۶متر و ضخامت آن بر روی زمین متجاوز از ۱۰ متر می باشد ۴۸ برج بزرگ و کوچک در سرتاسر این بارو وجود دارد.
تنها دروازه ورودی به ارگ بم در وسط ضلع جنوبی این بارو قرار دارد بدنه اصلی حصار خارجی ارگ مربوط به ادوار قبل از اسلام می باشد ولی ساختمانهای موجود در بخش عامه نشین مربوط به به ادوار اسلامی بوده و اغلب متعلق به دوره های صفوی ،زند و قاجار است آثار ساختمانی مربوط به دوره های قدیمی تر مثل ایلخانی و سلجوقی و حتی قبل از اسلام نیز در گوشه و کنار و در زیر بعضی از ساختمانها ی موجود مشاهده شده است
آب مورد استفاده داخل ارگ علاوه بر چاه های داخل خانه ها و ساختمان های مختلف از یک نهر شهر تامین می گردیده است دور تا دور بارو را از بیرون خندقی احاطه کرده که جنبه دفاعی داشته و هنگامی که پر از آب می شده عبور و مرور دشمن را سخت می نموده است بخش عامه نشین از ۷ محله کوچک و بزرگ تشکیل شده و عموم تاسیسات یک شهر سنتی را دارد.
مهمترین تاسیسات معماری شهری ارگ بم عبارتند از حصارهای چهارگانه ،بازار ،میدان تکیه، مسجد جامع ،مسجد پیامبر ،مدرسه میرزا نعیم ،زورخانه ،حمام ،اصطبل،کاروانسرا، خانه سیستانی،خانه میر ،خانه غرب ساباط ،سربازخانه و قلعه حکومتی.
زلزله ۵ دیماه ۱۳۸۲ صدمه شديدي را متوجه بافت معماری خشتی ارگ نمود و تخريب گسترده‌اي را به بار آورد. اين اتفاق ناگوار البته توجه همگان را بيش از پيش به اين مجموعه معماری منحصر بفرد معطوف داشت که در ادامه، منجر به ثبت ارگ بم و منظر فرهنگی آن بعنوان هفتمين اثر شاخص کشورمان در فهرست ميراث جهانی گرديد. ويران شدن ساختارهای معماری ارگ، اطلاعات پنهان بسياري را آشکار ساخت و فصل نويني را برای مطالعات باستان‌شناسي رقم زد.